एक प्रेमकथा

एक प्रेमकथा

 

आयुषच्या हातात डॉक्टरांनी एक फॉर्म दिलाय,त्यावर आयुषला योग्य तो निर्णय घेऊन सही करायचीय.त्याच्या समोर त्याची भावि पत्नी गिरीजा,आई आणि वडील जखमी अवस्थेत दिसताहेत.

.

.

गिरीजा आणि आयुषचं प्रेम हे आयुषच्या आईवडीलां ना मान्य होतं.तेगिरीजाला सुन म्हणुन स्वीकारायला आनंदाने तयार होते.त्यामुळे चौरासिया बिल्डीँगमध्ये असणार्या त्यांच्या फ्लॅटमध्ये गिरीजाचं येणं जाणं म्हणजे अगदी नॉर्मलच होतं.त्या दिवशी आयुष जॉब वरुन अजुन घरी यायचा होता,पण आईंना मदत करण्यासाठी गिरीजा आधीच आली होती.अचानक बिल्डींगमध्ये धावपळ सुरु झाली.गिरीजा खिडकीतुन बाहेर पाहते तर बिल्डींगचा वरचा भाग कोसळत असलेला तिला दिसतो.ती गडबडीने आईँना आणि बाबांना बाहेर घेउन जायचा प्रयत्न करते.पण त्या पडणार्या बिल्डीँगमध्ये ते दबले जातात.

त्यांना हॉस्पीटलमध्ये सिरीयस अवस्थेत अॅडमिट केलं जातं.आयुषचे बाबा बेशुद्धावस्थेत आहेत पण ते सुरक्षित आहेत.मात्र त्याची आई आणि गिरीजा यांचं आयुष्य धोक्यात आहे.दोघीनांही एकाच प्रकारच्या रक्तगटाच्या रक्ताची नितांत गरज आहे,आणि त्याच रक्तगटातलं रक्त blood bankमध्ये शिल्लक नाहीये.आता त्यांना वाचवण्याचा एकच मार्ग त्याच रक्तगटाच्या व्यक्तीने यांना रक्त दिलं पाहीजे.योगायोगाने आयुषचाही रक्तगटही तोच आहे.पण दोघीँमधल्या एकाच कोणालातरी तो रक्त देऊ शकतो.पण तेही त्याच्या या निर्णयानंतर त्याला त्याचा जीव गमवावा लागु शकतो.कारण मोठ्या प्रमाणावर रक्ताची आवश्यकता त्या दोघींनाही असते,आणि त्यापैकी कोणालाही पुरेल इतकं रक्त जर आयुषमार्फत दिलं गेलं,तर रक्ताच्या कमतरतेमुळे त्याचा मृत्यु होण्याची शक्यता 80%पर्यँत असते.

एकीकडे त्याची आई आणि एकिकडे त्याची भावि पत्नी आहे.....त्याचा निर्णय झालाय,डॉक्टरांनी दिलेल्या त्या फॉर्मवर तो सही करतो.....

आठ तासानंतर...

आयुषच्या वडीलांना शुद्ध येते.त्यांना कोणाच्यातरी रडण्याचा आवाज येत असतो,ते उठुन पाहतात तर ती रडणारी व्यक्ती त्यांची बायको असते.समोर त्यांचा मुलगा आणि त्यांची भावी सुन यांचे एकमेकांच्या हातात हात घातलेले प्रेत पाहुन त्यांना धक्काच बसतो.दवाखान्यातली एक सिस्टर त्यांच्या हातात एक कागद देते.तो कागद वाचुन ते आयुषच्या छातीवर पडुन ढसाढसा रडु लागतात...तो कागद म्हणजे आयुषने लिहीलेलं शेवटचं पत्र असतं.ते पत्र पुढीलप्रमाणे असतं;

आदरणीय बाबा,

मला माफ करा.जेव्हा हे पत्र तुम्हाला मिळेल त्यावेळी कदाचित मी या जगात नसेन.पण तुम्ही तिघेही जेव्हा बेशुद्धावस्थेत होता.त्यावेळी मला एक कठोर निर्णय घ्यायचा होता. माझ्या रक्तदानाने एकतर आईचा जीव वाचला असता नाहीतर गिरीजाचा.एका बाजुला मला जन्म दिलेली आई होती.तर दुसर्या बाजुला जन्माची साथ निभावणारी गिरीजा.ए.बाजुला मला चालायला शिकवणारी,परीक्षेत पहीला आल्यावर पेढे वाटणारी,मला बरे नसताना माझ्यासाठी अश्रु ढाळणारी,शर्यतीत पळताना पडल्यावर पुन्हा उभं राहण्यासाठी प्रोत्साहन देणारी आई,तर दु.बाजुला सुख दुःखाच्या क्षणात साथ निभावणारी,आपलं जगणं मरणं एकत्रच असं सांगणारी,स्टेजवर डान्स करायला जाण्याआधी माझ्या भीतीने थरथरत्या हाताच्या बोटात तिची बोटं रोवुन,मिठी मारुन मला confidence देणारी,आणि माझ्या कोणत्याही निर्णयामध्ये माझी साथ देणारी माझी प्रेयसी गिरीजा होती.शेवटी मी माझं रक्त आईला देण्याचा निर्णय घेतला.मला सांगितलं गेलं होतं की या केसमध्ये मोठ्या प्रमाणावर रक्ताची गरज भासेल आणि त्यामुळे शरीरातील प्रमाणापेक्षा जास्त रक्त घ्यावं लागेल आणि त्यामध्ये माझा मृत्युही होऊ शकतो.माझा हा जन्म जिने मला दिला होता, तिच्याच नावे मी तो करतोय याचं मला फार फार समाधान आहे.माझ्यासाठि आणखी एक समाधानाची गोष्ट म्हणजे जिच्यासोबत मी जगण्यामरण्याच्या शपथा खाल्या होत्या त्या शपथांना जागुन मी मरणानंतरही तिची साथ निभावतोय.ती म्हणजे माझी प्रेयसी. माझ्या या निर्णयात सुद्धा ती नक्की ठामपणे माझ्यासोबत असेल.कारण एक मुलगा आणि एक सखा म्हणुन मी माझी दोन्हीही कर्तव्ये योग्य प्रकारे पार पाडतोय.मी जातोय गिरीजासोबत मृत्युनंतरचं एक नवं जीवन जगायला,पण तुम्हीही पुन्हा मिळालेल्या या आयुष्याला होकारात्मक दृष्टीनेच पहाल,आणि माझ्यासाठी जास्त काही अश्रु न वाहता,एक नवी सुरुवात कराल अशी मनापासुन वाटतं.मला पुढच्या जन्मी तुम्हां दोघांच्याच पोटी जन्म मिळो अशी मी देवाजवळ पार्थना करतोय....तुमचा काळजीवाहु मुलगा आयुष

.

मित्रांनो याला म्हणतात निर्णय.आयुष्यात शाळा/कॉलेज,जॉब,करियर,प्रेम,लग्न अशा कितीतरी मुद्द्यांच्या बाबतीत आपल्याला tough निर्णय घ्यावेच लागतात.पण हेच निर्णय पुष्कळदा चुकीचे ठरतात.त्यामुळे एखाद्या मुद्याला उपलब्ध सर्व पर्यांयांचा विचार करावा,त्या मुद्द्याचे सर्व कोन लक्षात घेऊन योग्य तो निर्णय घ्यावा म्हणजे तो कधीच चुकणार नाही.अशा प्रकारे घेतलेला कोणताही निर्णय कधीही चुकीचा ठरत नसतो,फक्त तो बरोबर कसा आहे याचं वेळोवेळी स्पष्टीकरण द्यावं लागतं.....

अबोली जरा जास्तच बोलतेय!

माध्यम हा एक अजब प्रकार आहे. जो केमिस्ट्रीमधे वापरतो आणि मानवी नातेसंबंधामधेही!मला एक फार गोड माध्यम मिळाले काही दिवसांपूर्वी! कर्नाटकातल्या एका लहानशा गावी जाणे झाले. मी बर्‍याच वर्षांपूर्वी आणि एक दोनदाच तिथे गेले असेन. आईच्या माहेरचे दुसरे गाव. तिथला मोठ्ठा वाडा आठवायचा मलाही अधून मधून.. धुळीने भरलेल्या निमुळत्या वाटेवरुन आणि निळी बस आली की मुकाट्याने रस्त्याबाहेर जाऊन थांबण्याची कसरत करत आम्ही पोहोचलो. वाटेत जरा मोकळे रान दिसले, की ’हा बाळोबाचा माळ! इथे रात्री भुते येतात असे आम्हाला सारुक्का सांगायच्या लहानपणी!’ इथून स्टोरीला सुरवात झाली. नंतर आधीच्याहून मोठे आणि वैराण असे तीन माळ आम्ही मागे टाकले आणि प्रत्येक वेळी आधीचा बाळोबाचा नव्हे हाच तो! हे कन्फर्म होत गेले. तिसर्‍या आणि शेवटच्या माळावर कुणीही वाद घातला नाही आणि तिथेच येऊन भुते नाचतात यावर शिक्कामोर्तब झाले.
’इथून वळून सरळ आलं लगेच!’ मधल्या ’लगेच’चा अर्थ दिड तास हे लवकरच कळून चुकले. दिड तासात शक्य तितकी धूळ आणि उन खात आम्ही मुक्कामापर्यंत पोहोचलो. फारसं काही बदललेलं नव्हतं. सरकारी योजना तळागाळात जाऊन जितके बदल करता येणं शक्य होतं तितकच! तोच रस्ता, निमुळता, रस्ता नसलेला रस्ता.. समोर वाडा.. या वेळी वाडा थोडा भकास वाटला. आम्ही आत गेलो. 

थोडा वेळ गेल्यावर आजूबाजूचे बदल टिपत आईच्या गप्पा सुरु झाल्या. इथे आम्ही हे करत होतो, तिथे ते खेळत असायचो.. वगैरे.. घर दाखवताना मधल्या लहान सोप्यापाशी आलो. तिथे गौरी बसायच्या म्हणे! त्यांना करत असलेल्या कमानीची उंची हाताने दाखवत ती भराभर दारं उघडत आत गेली. काहीतरी शोधत, ते तिथे आहे का चाचपडत असल्यासारखी! काही गोष्टी मिळाल्या असतील..बर्‍याच दिसल्या नसतील. 

"हे आज्जीच कपाट! अजूनही आहे; लाकडी आणि मजबूत!"

ते पिवळट लाकडी कपाट, अडगळीत जाण्याच्या मार्गावर असलेलं.. तोंडावर भलमोठं कुलुप घेऊन कोपर्‍यात तिरकं बसल्यासारखं.. कधी आज्जीच्या बर्‍याच गोष्टी पोटात दडवल्या असतील त्याने!आकडे, मेणाचं कुंकू, हस्तिदंती पिना, नऊवारी कडक पोताच्या साड्या, क्वचित सोन्या-चांदीच्या वस्तूही.. घरातल्या मुली परकरात होत्या तेव्हाच एकदम नऊ बाळकृष्ण आणले होते म्हणे तिने..सख्खं, चुलत वगैरे काही न मानता, सगळ्या मुलींचे जे असेल ते एकदमच! मुलांच्याही काही गोष्टी कधी दडल्या असतील त्यात! जमवलेल्या बिट्ट्या, गोटे, हातातले नाजूक कांकण.. आवडते पुस्तक किंवा लहान भावासाठी खाऊ!

"ही लहान खिडकी म्हणजे आमची हेरगिरी करण्याची जागा.. बाहेरचं सगळं दिसायच इथून.. पण बाहेरुन आत काहीच नाही.. चिकाचा पडदा असल्यासारखं!"

त्या खिडकीला आता जळमटांनी वेढले आहे. प्रयत्न करुन बघूयात म्हटले तरी, आतून आता बाहेर काही दिसणार नाही. बाहेरुन मात्र विणकाम करुन भरलेला मोर वरती लावलेला दिसतो. 

"इथे आत्ता नुसती मोकळी जागा आहे, पण जुनं स्वयंपाकघर इथेच होतं. आणि सकाळची न्याहरी,पंगत इथेच असायची. आम्ही सगळे एकत्र..."

'एकत्र’ नंतरची पाच सेकंदांची इनोसंट गॅप मोठी आहे आणि उदास आहे. 

"आणि हे देवघर! इथे रोज परसातल्या फुलांचा ढीग असायचा. आणि शेजारी हा लोण्याचा खांब"
"लोण्याचा? कुठे ते? काय ते?"
"म्हणजे ताक घुसळायचा खांब. तुझी आज्जी इथे ताक घुसळून झाल्यावर थोडे लोणी काढून या खांबाला लावून ठेवायची आणि मग नंतर ते लोणी खाण्यासाठी आम्ही ती जाण्याची वाट बघत बसायचो. तिने जास्तित जास्त लोणी खांबाला लावावे असे आम्हाला वाटायचे!"

तो सुबक नक्षिदार खांब अजूनही तुपकट होवून चमकतोय असं वाटलं. देवघरा शेजारीच त्याची जागा आहे.
"आणि मागे पाहिलंस का? खूप मोठ्ठी जागा आहे, म्हणजे होती.. आता काय झालंय कुणास ठाऊक!"

वाड्यामागची मोठ्ठी जागा मलाही आठवत होती.. संध्याकाळी सातनंतर तिथे भूत येते असं काहीस आमच्या मनावर ठसवण्यात आलं होतं मग खेळ अर्धवट सोडून आत यावे लागायचे.

"अग्गोबाई, चाफा आहे तसाच आहे, चैत्रात या चाफ्याची फुले वाहतात. आपल्या मळ्यातला लाल चाफा, तसा हा पांढरा चाफा! आणि ती बटणगुलाबाची फुले, आणि अबोली, मिरचीची रोपं.."

दिसेल त्या सगळ्या सोयर्‍यांना नावाने हाका मारुन झाल्या. त्यांचा ’ओ’ ही पोहोचला असेल तिच्यापर्यंत!

"इथे कुठेतरी खरं का खोटं आज्जीचे घर होते ना आई?"
"हो.. तेच ते लहान खिडकी दिसतेय ते घर"
जवळच राहणार्‍या आज्जी.. प्रत्येक दोन वाक्यांनंतर त्यांना ’खरं का खोटं?’ असं विचारायची सवय होती.. त्याच नावाने त्या ओळखल्या जायच्या. लांबलचक असलं तरी बाकी मंडळींनी किंवा आम्ही त्यांचे पेट नेम घेण्यास कधीच कंटाळा केला नाही. 

"झालं आता, बरीच वर्षे झाली त्यांना जाऊन! हे पाहिलंस का? टेबल टेनिसचं टेबल? आणि बंदूक?"
आजोबांच्या खास खेळाच्या खोलीत जुन्या भिंतीला मुटकुळं करुन टेकलेलं हिरवं टेबल आणि कोपर्‍यातली बंदूक.. त्या खोलीतल्या जुनेपणाच्या खुणा फ़्लॅट स्क्रिन टिव्हीला आणि नविन सजावटीला मुळीच सामावून घेत नव्हत्या. बर्‍याच वर्षांपूर्वी जेव्हा इथे आले होते. तेव्हाही काही बदल असतील कदाचित, निरखून पाहिले नव्हते इतकंच! 

आपण आपलं नॉस्टॅल्जिक होणं बरेचदा पाहतो.. कुणा माध्यमातून हे पाहणं, जसं रंगिबेरंगी धागे विणताना पहात त्यातलीच एक नक्षी होऊन जाणं.. तिच्या सांगण्यात मी कुठेच नव्हते पण तिथे फक्त मीच होते. घरभर फिरुन ओळखीचे काही नाद, रंग, हेरगिरीची खिडकी जिथे उघडते, त्या सोप्यातले काही उन्हाळ्याचे दिवस, माजघरातल्या पावसाळी रात्री, लाकडी जुन्या झोपाळ्याचे चार दोन झोके सगळं सगळं गोळा करुन ती म्हणाली, "आता जाऊयात आपण! उशिर होतोय.. " 
थकलेल्या,वाकलेल्या काकी परत येण्याबद्दल बजावत होत्या. बाहेर दारातच मस्त अबोली फुलून आली होती. 

"अबोली जरा जास्तच बोलतेय! "

आणि परतीच्या प्रवासात आईच्या गाठोड्यात आणखी एक बोलणारा रंग अधिक झाला होता.

मीनल